
شبکه های کامپیوتری به اتصال دو یا چند دستگاه (کامپیوتر، لپ تاپ، دوربین و…) که با کابل شبکه، فیبر نوری یا امواج بیسیم به هم متصل شدهاند و میتوانند با هم داده تبادل کنند، گفته میشود. این شبکه ها به کاربران اجازه میدهند منابع خود را به اشتراک بگذارند. شاخص ترین کاربرد شبکه، برقراری ارتباط بین سیستم ها است. کاربران شبکه می توانند دادهها و دستگاههایی مانند پرینتر را با یکدیگر به اشتراک بگذارند. مدیران شبکه میتوانند به راحتی تعداد زیادی از کامپیوترها را مدیریت کنند و سیاستهای خود را اعمال کنند.
شبکه ها با اهداف گوناگونی راه اندازی میشوند. فایلها، سخت افزارها، نرم افزارها و… در شبکه به اشتراک گذاشته میشوند و کاربران میتوانند بر اساس سطح دسترسی که مدیران شبکه اعمال کرده اند، از آنها استفاده کنند.

به طور کلی، شبکه ها بر اساس محدوده جغرافیایی خود متمایز می شوند. یک شبکه می تواند به حدی کوچک باشد که به اندازه فاصله بین تلفن همراه و تلویزیون هوشمند شما باشد و یا به حدی بزرگ که به اندازه اینترنت کل جهان را پوشش دهد.
در این مقاله انواع شبکه های کامپیوتری را از نظر جغرافیایی معرفی خواهیم کرد.
۱- شبکه های شخصی (PAN- Personal Area Network )
شبکه های شخصی (PAN) کوچکترین نوع شبکه است. شبکه PAN انتقال اطلاعات را بین کامپیوترها، گوشی های هوشمند و …که با هم چند متر فاصله دارند و به صورت کابلی یا بی سیم به همدیگر متصل و مرتبط میشوند، فراهم می کند. معمولا از اتصال یک مودم بی سیم، یک یا دو رایانه، تلفن، پرینتر و … تشکیل شده است. این نوع از شبکهها معمولاً در خانهها یا شرکت های کوچک موجود هستند و توسط یک فرد یا یک سازمان و تنها از طریق یک دستگاه مدیریت میشوند.
به عنوان مثال زمانی که شما تلفن همراه خود را از طریق بلوتوث به یک اسپیکر متصل نموده اید یک شبکه ی شخصی یا PAN را تشکیل دادهاید.
۲- شبکههای محلی (LAN- Local Area Network)
شبکه های محلی LAN از پرکاربردترین شبکهها هستند یکی از اصلی ترین و سادهترین نوع شبکهها را به خود اختصاص میدهند. اندازه شبکه LAN میتواند کوچک یا بزرگ باشد مثلا شبکه خانگی با یک کاربر یا شبکه سازمانی با صدها کاربر و دستگاه. اترنت و Wi-Fi دو تکنولوژی رایج در شبکه های محلی هستند. منابعی مانند چاپگر، سرور فایل و اینترنت به راحتی در بین سایر رایانههای متصل در یک شبکه قابل اشتراک گذاری و انتقال هستند.
۳- شبکه های گسترده (WAN -Wide Area Network)
همان طور که از نام این شبکه مشخص می باشد در این مدل از شبکه فاصله بین سیستم ها می تواند زیاد هم باشد. شاخص ترین نوع از این شبکه اینترنت است که سرتا سر کره زمین را فرا گرفته است. شبکه یWAN از نظر جغرافیایی مجموعه ای از LAN های پراکنده است.
شبکه گسترده یا WAN محدود به ناحیهای خاص یا شهر و محلی خاص نیستند و میتوانند ارتباطات بینالمللی ایجاد کنند.
۴- شبکه های محیط شهری (MAN – Metropolitan Area Network)
شبکه های MAN از نظر محدوده ی جغرافیایی بین شبکه های WAN و LAN قرار دارند. شبکه های MAN اغلب با استفاده از یک کانال با سرعت و ظرفیت بالا مانند فیبر نوری، شبکه های LAN را به هم متصل می کنند.حفظ و نگهداری این شبکهها توسط تنها یک فرد یا یک شرکت (یک انجمن محلی، یک شرکت بزرگ و …) کنترل میشود.
برای مثال، شبکه ی MAN می تواند به یک سازمان کمک کند تا همه دفاتر خود در یک استان را بهم متصل کند.
۵- شبکهی محلی بیسیم (WLAN -Wireless Local Area Network)
این نوع از شبکه کاری مشابه همان شبکه های LAN انجام می دهد، با این تفاوت که دستگاه ها برای اتصال به شبکه به کابل های فیزیکی نیاز ندارند و بدون سیم به هم متصلند. از جمله استانداردهای این شبکه استاندارد IEEE 802.11 است. به دلیل سهولت و آسانی در نصب و استفاده از آن، شبکه های WLAN برای استفاده در منزل مورد استقبال بیشتری قرار می گیرند.
۶- شبکه پردیسی یا دانشگاهی ( CAN -Campus Area Network)

شبکه هایی که بعنوان کنترل کننده بسته می شوند و تقریباً خود مختار هستند. این نوع از شبکه از نظر وسعت از شبکه های LAN بزرگتر اما از شبکه های MAN کوچکتر است و اغلب مواقع در دانشگاهها برای ارتباط بین واحدهای مختلف دانشگاه به هم بسته می شود.
۷- شبکه های ذخیره سازی (SAN -Storage Area Network)
این نوع شبکه برای ذخیره سازی اطلاعات کامپیوترهای راه دوراستفاده می شود. ذخیره کردن اطلاعات برای کاربران بسیار اهمیت دارد بنابراین با استفاده از این نوع شبکه ها ذخیره کردن اطلاعات آسان می شود.
۸- شبکه ی خصوصی مجازی (VPN -Virtual Private Network)
این شبکه به کاربران خود این امکان را میدهد تا اطلاعات را به شکلی ارسال و دریافت کنند که انگار دستگاه های آنها به این شبکه خصوصی متصل است. به زبان ساده تر برای اتصال به یک شبکه خصوصی از راه دور و از طریق یک شبکه عمومی لازم است یک شبکه خصوصی مجازی (VPN) ایجاد کنید.